Rehber

Sevkten önce iş yerinden ayrılma: kıdem, ihbar, askerlik izni 2026

İş Kanunu m.31 askerlik fesih hakkı, kıdem tazminatı, ihbar süresi ve geri dönüşte işe alım önceliği — örnek dilekçeyle birlikte.

Aras Y.Mevzuat araştırmacısı11 Nisan 2026

SON GÜNCELLEME · 11 NİSAN 2026

Editör notu: Mevzuat danışma satırına en sık gelen soru “istifa edersem kıdemim yanar mı?” oluyor. Yanmaz — askerlik haklı fesih sebebidir. Ancak dilekçe “istifa ediyorum” ifadesiyle yazılırsa işverenin işine yarayan bir kapı açılıyor. Aşağıda doğru ifadeyi beraber yazacağız.
— Aras Y.

Askerlik tarihi belli olduktan sonra iş hayatıyla ilgili hatalar seni hem maddi hem moral olarak yıpratır. Bu yazıda 4857 sayılı İş Kanunu'nun ve 1475 sayılı eski Kanun'un askerlikle ilgili maddelerini sade Türkçeyle açıklıyor, sevk öncesi adım adım yapılacakları sıralıyoruz. Mevzuat güncel olarak Nisan 2026 itibarıyla geçerlidir.

1. Askerlik haklı fesih sebebidir

4857 sayılı İş Kanunu m.24 (haklı fesih sebepleri) askerliği açıkça saymasa da; kıdem tazminatı bakımından 1475 sayılı eski Kanun'un yürürlükteki 14. maddesi askerlik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren işçiyi “tam kıdem tazminatına hak kazanır” sayar. Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri bunu istikrarlı kararlarla onaylamıştır.

2. Hak kazanmak için ne lazım?

  • En az 1 yıl çalışmış olmak. 1 yıldan az çalıştıysan kıdem tazminatı çıkmaz; ancak yıllık izin ücreti ve ödenmemiş ücretler talep edilir.
  • Yazılı fesih bildirimi. Sözlü olmaz. E-posta dahi olur ama tercihen ıslak imzalı dilekçe.
  • Sevk belgesi veya askerlik durum belgesi. İşveren fesih sebebini doğrulamak için ister.
  • Sevk tarihinden makul süre önce bildirim.Yasal zorunluluk değil ama Yargıtay 2-4 haftayı “iyi niyet” olarak değerlendirir.

Reklam alanı

AdSense in-article placeholder

3. Örnek fesih dilekçesi

Aşağıdaki şablonu işverenine ıslak imzalı olarak teslim et, kopyasını sakla. Anahtar nokta: “istifa” kelimesini kullanma; “askerlik nedeniyle haklı fesih” ifadesi kıdem hakkını korur.

[İş yerinin tam unvanı] İnsan Kaynakları Müdürlüğüne,

Sayın yetkili,

[Tarih] tarihinde, [şehir] Askerlik Şubesi tarafından tarafıma tebliğ
edilen sevk belgesi gereğince [GG.AA.YYYY] tarihinde silah altına
alınacağım. Söz konusu yasal yükümlülük nedeniyle iş sözleşmemi
[GG.AA.YYYY] tarihi itibarıyla, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14.
maddesi kapsamında, askerlik nedeniyle haklı feshettiğimi bildiririm.

Tarafıma ödenmesi gereken kıdem tazminatı, kullanılmayan yıllık izin
ücreti ve ödenmemiş ücret alacaklarımın son çalışma günümde banka
hesabıma yatırılmasını rica ederim.

Sevk belgemin fotokopisini ekte sunuyorum.

Saygılarımla,

[Ad Soyad]
[T.C. Kimlik No]
[İmza]

4. Bedelli için kısa ücretsiz izin alternatifi

Bedelli askerlik 2026'da 32 günlük temel eğitim içeriyor. Bu kadar kısa süre için iş sözleşmesini feshetmek mantıksız; çoğu işveren ücretsiz izinformunu kabul eder. İK ile yazılı bir “askerlik mazereti ücretsiz izin” protokolü imzala. Bu süre içinde:

  • İş sözleşmen askıdadır, feshedilmez.
  • SGK günlerin durur, prim yatmaz (askere SGK günü yazılır).
  • Ücret almazsın, sigorta primlerini kendin yatırma zorunluluğu yok.
  • 32 gün sonunda eski işine, eski koşullarınla dönersin.

Detaylı bedelli süreci için bedelli askerlik 2026 yazısına bak.

5. Geri dönüşte işe alım önceliği (m.31)

4857 sayılı İş Kanunu m.31, askerlik veya kanuni ödevini bitiren işçiye eski iş yerine dönme hakkı tanır:

  • Askerlik bitiminden sonra 2 ay içinde işverene başvurmalısın.
  • İşveren, aynı veya benzer pozisyonu boş ya da boşalmış olarak tutuyorsa tercihen seni almak zorundadır.
  • Almazsa 3 aylık brüt ücret tutarında tazminat öder. (m.31/4)
  • Aynı işi başkasına vermişse, başkasını çıkarıp seni alma zorunluluğu yoktur — bu sınırlamayı bilerek dönüş kararı al.

6. Sevkten önce işle ilgili 5 kontrol maddesi

  1. Yıllık izin bakiyeni İK'dan yazılı al.
  2. Şirket sağlık sigortan ne zaman biter, öğren.
  3. BES kesintisini durdur ya da askerlik dönemine erteleme talep et.
  4. Şirket telefonu/laptopu için iade tutanağı imzala.
  5. Maaşının yatacağı banka hesabını kontrol et — bloke yok mu?

Sıralı okuma

  1. Askere gitmeden önce yapılacaklar — kişisel checklist
  2. Sevk belgesi nasıl alınır
  3. Asker maaşı banka önerileri
  4. Bedelli askerlik 2026

İçerik genel bilgi amaçlıdır, somut hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tartışmalı durumlarda iş hukuku avukatına başvurmanı öneririz.

Sık sorulan sorular

Askerlik nedeniyle iş sözleşmesini feshedersem kıdem tazminatı alır mıyım?

Evet. 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesi ve 4857 sayılı Kanun'un atıfta bulunduğu hükümler gereği, askerlik nedeniyle iş sözleşmesini feshetmek tam kıdem tazminatına hak kazanır. Tek koşul: en az 1 yıl çalışmış olmak.

İhbar süresi vermeli miyim?

Askerlik nedeniyle fesih, işçi tarafından yapılan haklı bir fesihtir. Yargıtay içtihatlarına göre işçinin ihbar süresi tanıma yükümlülüğü yoktur; ancak iyi niyet kuralı çerçevesinde sevk tarihinden makul bir süre önce (2-4 hafta) yazılı bildirim yapılması beklenir.

İşveren beni hemen çıkarmak isterse haklı mı?

Hayır. Sen sevk tarihine kadar çalışmaya devam etmek istiyorsan işveren bunu engelleyemez. Aksi halde ücretini ve kıdem tazminatını eksiksiz ödemek zorundadır. İşveren erken çıkışta ısrar ederse İŞKUR'a ya da arabulucuya başvurabilirsin.

Askerlik dönüşünde eski işime almak zorundalar mı?

İş Kanunu 31. madde özel bir hüküm: 'askerlik veya kanuni ödevden dolayı işinden ayrılan işçiler, askerlik bitiminde 2 ay içinde işe dönmek isterlerse işveren onları işe almak zorundadır'. Almazsa 3 aylık ücret tutarında tazminat öder. Ancak işveren aynı işi başkasına vermemiş olmalıdır.

Bedelliye gidiyorsam aynı haklara sahip miyim?

Evet, mevzuat 'silah altına alınma' diyor — er, yedek subay/astsubay ve bedelli (32 günlük temel eğitim) eşit kapsama girer. 32 gün için ücretsiz izin almak da bir alternatif (aşağıda örnek).

Yıllık iznimi sevk öncesi kullanabilir miyim?

Evet, hak ettiğin tüm yıllık izni kullanmadan sevk olursan işveren sana izin ücretini son maaşla birlikte ödemekle yükümlüdür. Ama mümkünse izinleri sevk öncesi sıkıştırma — beden olarak yıpranıp gitmek istemezsin.

Bordrolu çalışmıyorsam (freelance, esnaf) ne olur?

Esnafsan vergi dairesine 'askerlik nedeniyle faaliyetin durdurulması' dilekçesi vererek mükellefiyetini geçici olarak kapatabilirsin. Sicilini etkilemez, askerlik bitince yeniden açabilirsin. Bağ-Kur primi askerlik süresince donar.

İşveren sevk belgesini görmek isteyebilir mi?

Evet, işveren askerlik belgesini (e-Devlet'ten alınan 'askerlik durum belgesi' veya sevk belgesi) talep edebilir. Bu sevk gerçekliğini doğrular ve İK kayıtlarına eklenir; senin için de SGK işten çıkış kodunun doğru girilmesini sağlar.

İlgili rehberler